ዝወጹ ሰነዳት፡ ሰራዊት ሱዳን ናይ ክሎሪን ኣጽዋር ክዝንቢ ሃኒጹን ሓቢኡን ይብሉ

ሰራዊት ሱዳን ብሚስጥር ናይ ክሎሪን ቦምባታት ክዝንቢ ከምዝሃነጸን ላዕለዎት መኮንናት ድማ ንኽሓብእዎ ከምዝሰርሑን፡ ዋሽንግተን ፖስት ዝረኣዮምን ብ5 መስከረም ዘሕተሞምን ውሽጣዊ ቪድዮታት፡ ሰነዳት፡ ናይ ጽሑፍ መልእኽትታትን ድምጻዊ መልእኽትታትን ይገልጹ።

እቶም ሰነዳት ብናይ ማእከላይ ምብራቕ ጸጥታ ሰበ-ስልጣን ናብታ ጋዜጣ ከምዝተዋህቡ፡ ዋሽንግተን ፖስት ብግሬግ ሚለርን ኤልዛበት ድዎስኪንን ኣብ ዝተሰርሐ መርመራዊ ጸብጻብ ገሊጻ። እቶም ሰነዳት፡ ሰራዊት ሱዳን (SAF) ንመስተ ማይ ንምጽራይ ዝተመደበ ናይ ክሎሪን ጽዕነት ከምዘቐየረ፡ ምፍራይ ርእሲ ቦምባ ኣብ ወተሃደራዊ መደበራት ከምዝሓብአ፡ ተራ ናይ ኣየር ቦምባታት ኣብ በረኻ ከምዝፈተነን ንመርዛም ጋዝ ናይ ዕላማ ዝርዝራት ከምዘዳለወን የመልክቱ።

እታ ጋዜጣ፡ እቶም ሰነዳት ኣስታት 290 ኬሚካላዊ ኣጽዋር ምጥርናፍን ምዕቓብን ከምዝገልጹ፡ ነፍሲ ወከፎም 15 ኪሎግራም ክሎሪን ጋዝን 20 ኪሎግራም ነታጒን ከምዝሓዙ ተባሂሉን፡ እቲ ሰራዊት ድማ ካብ 100 ንላዕሊ ካብዞም ኣጽዋር ተጠቒሙ ክኸውን ከምዝኽእልን ገሊጻ።

ካብ ክልተ ደርዘን ንላዕሊ ምዕራባውያን ናይ ስለያ ሰበ-ስልጣን፡ ናይ ኬሚካላዊ ኣጽዋር መርመርትን ናይ ሰብኣዊ መሰላት ክኢላታትን ነቶም ሰነዳት መርሚሮም እሙናት ከምዝኾኑ ገሊጾም፡ ይኹን እምበር ናይ መወዳእታ ገምጋም ናብቶም ቦታታት ምብጻሕ ከምዘድሊ ኣጠንቂቖም — እዚ ድማ እቲ ኲናት ኣብ ሚያዝያ 2023 ካብ ዝጅምር ተኸልኪሉ ኣሎ።

እቲ ኣብ ማእከል ዘሎ መኮንን

እቶም ፋይላት ንጣሪቕ መዳኒ፡ መኮንን ሰራዊት ሱዳን፡ ከም ሃናጺ እቲ መደብ ይጠቕስዎ። ግምጃ ቤት ኣመሪካ ኣብ ሰነ፡ መዳኒ ከም ዋና ኣካያዲ ስራሕ ናይ Target Multiactivities Company Ltd — ንሰራዊት ዝኸውን ነታጒ ካብ ኣቕረብቲ ግብጽን ህንድን ተምጽእ ነይራ ዝበላ ሱዳናዊት ትካል — ብዝነበሮ ተራ ማዕቀብ ኣንቢሩሉ።

ሓደ በታ ጋዜጣ ዝቐረበ ሰነድ፡ ብዛዕባ ዝተመሓየሸ ርእሲ ቦምባ ከምዚ ይብል፡ "ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ሓድሽ ንድፊ፡ ንዝኾነ ናይ ኬሚካላት ኣጠቓቕማ መርትዖ ምሕባእን እቲ ጋዝ ካብቲ ታንኪ ብቐጥታ ብፍጹም መንገዲ ምልቓቕን እዩ።"

ኣብ ሓደ ንመዳኒ ዝምልከት ድምጻዊ መልእኽቲ፡ ካብ ሓደ ማይ መጽረዪ ትካል "ንጽሬትን ባክተርያ ንምቕታልን ዝጥቀሙሎም ናይ ክሎሪን ሲሊንደራት" ከምዝረኸበ ይገልጽ፡ እዞም ሲሊንደራት "ብመንገዲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ጥዕና መደባት ወይ ካልእ ይመጹ" ኢሉ ድማ ይውስኸሉ፡ "ገሊኦም ካብኡ ወሲድናዮም።"

በታ ጋዜጣ ተወኪሱ፡ መዳኒ ከምዚ ኢሉ፡ "ብዛዕባ እዚ ኣይፈልጥን እየ። ኣነ ሲቪል እየ፡ እዚ ድማ ንወተሃደራዊ ሰብ ክትሓቶ ዘለካ ወተሃደራዊ ሕቶ እዩ፡ ምኽንያቱ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኣይፈልጥን እየ።"

ናብ ሓደ ኣብ ናይ ኣየር መጥቃዕትታት ዝተሳተፈ ወተሃደራዊ መኮንን ዝተላእከ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ፡ ቆርበቱ ዝተቓጸለ ዝመስል ግዳይ ዘርኢ ቪድዮ ምስ "ናትካ ምግቢ" ዝብል ቃላት ሒዙ ነይሩ።

ነጸግታን ውሽጣዊ መርመራን

መንግስትን ሰራዊትን ሱዳን ንሕቶ ርእይቶ ናይታ ጋዜጣ ብቕልጡፍ ከምዘይመለሱ እታ ጋዜጣ ገሊጻ፡ ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣል-ቡርሃንን ካልኦት ሰበ-ስልጣንን ድማ ኬሚካላዊ ኣጽዋር ምፍራይ ወይ ምጥቃም ነጺጎም።

እታ ጋዜጣ ከምዝገለጸቶ፡ ኣል-ቡርሃን ኣብ ግንቦት 2025 ብዛዕባ እቶም ክሲታት ዝምርምር ሱዳናዊ ኮሚተ ከምዝቖመ ኣፍሊጡ፡ መዳኒ ድማ "ብሰንኪ ክእለቱ" ኣብቲ ኮሚተ ተመዲቡ። ኣብ ቀውዒ 2025 ሱዳን ውጽኢት እቲ መርመራ ብምግላጽ፡ "ኣብ ዘሎ መርትዖን ካብ ሜዳ ዝተረኽበ መለክዒ ሓበሬታን ተመርኲስና … ናይ ኬሚካላዊ ወይ ጨረርታዊ ብከላ መርትዖ የልቦን" ኢላ።

እቶም ሰነዳት ኣብ መስከረም 2024 ዝተጠርጠሩ ናይ ክሎሪን መጥቃዕትታት፡ ኣብ ዘይቲ መጻረዪ ኣል ጃይሊን ወተሃደራዊ መደበር ጋሪን ሓዊሱ የመልክቱ፡ ናይ መሮወ ናይ ኣየር መደበር ድማ ከም መዐቀቢ ቦታ ይጠቕሱ።

ኣመሪካ ኣብ ሚያዝያ 2025 መንግስቲ ሱዳን ኣብ 2024 ኬሚካላዊ ኣጽዋር ከምዝተጠቕመ ወሲና ከምዝነበረት Semafor ገሊጹ፡ ይኹን እምበር ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣብቲ እዋን ውሑድ ግሁድ መርትዖ እዩ ዘውጽአ።

እቶም ክሲታት ንሰራዊት ሱዳን ይምልከቱ፡ እዚ ድማ ካብ ሚያዝያ 2023 ጀሚሩ ምስ ተጻራሪት ሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ (RSF) ይዋጋእ ኣሎ። Semafor ከምዝገለጾ፡ እቶም ኣጽዋር ኣብ ልዕሊ RSF ተሰሪሖምን ተጠቒሞምን ተባሂሉ ይኽሰስ።

እዚ ጸብጻብ ኣብ ጸብጻባት ዋሽንግተን ፖስት፡ Semafor ከምኡውን ማርቲን ፕላውት ተሞርኪሱ እዩ።